Tasarım tescili

Neler tasarım olarak korunur?

Ürünün tamamının, bir parçasının ya da süslemesinin görünümü tasarım olarak korunabilir. Ambalajlar, grafik semboller ve tipografik karakterler de kapsamdadır; bilgisayar programları ise tasarım değildir (m.55). Mobilya, ambalaj, aydınlatma, tekstil deseni, takı, yedek parça ve kullanıcı arayüzü görselleri tipik örneklerdir.

Yenilik ve ayırt edici nitelik

Bir tasarım, aynısı başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamışsa yenidir; yalnız küçük ayrıntılarda farklı olan tasarımlar aynı sayılır. Ayırt edici nitelik için tasarımın bilgilenmiş kullanıcıda bıraktığı genel izlenimin öncekilerden farklı olması gerekir. Tasarımcının kendi yaptığı kamuya sunumlar, başvurudan önceki 12 ay içinde ise yeniliği etkilemez (m.57).

Başvuru süreci

1. Başvuru: Form, ürünün görsel anlatımı, ürün adı ve tasarımcı bilgisiyle EPATS üzerinden yapılır. Ürünler Locarno sınıflandırmasına göre belirtilir; aynı sınıftaki 100'e kadar tasarım tek çoklu başvuruda birleştirilebilir.
2. İnceleme: Kurum şekli eksiklikleri ve yeniliği inceler.
3. Tescil ve yayım: Tasarım sicile kaydedilir ve Bülten'de yayımlanır.
4. İtiraz: Yayımdan itibaren 3 ay içinde üçüncü kişiler yenilik, ayırt edicilik veya kötü niyet gibi gerekçelerle itiraz edebilir.

Koruma süresi ve tescilsiz tasarım

Tescilli tasarım başvuru tarihinden itibaren 5 yıl korunur ve 5'er yıllık dönemlerle toplam 25 yıla kadar yenilenebilir. Yenileme, süre bitmeden önceki 6 ay içinde ya da ek ücretle bitişten sonraki 6 ay içinde yapılır. Türkiye'de ilk kez kamuya sunulan ve tescil ettirilmeyen tasarımlar ise ilk sunumdan itibaren 3 yıl yalnızca kopyalamaya karşı korunur (m.69).

Yurt dışında tasarım

Türkiye, uluslararası tasarım tescili sağlayan Lahey Sistemi'nin 1999 Cenevre Senedi'ne taraftır (Türkiye için yürürlük: 1 Ocak 2005). Tek başvuruyla birden çok ülkede koruma istenebilir.

Sık sorulan sorular